Δυο σύντομες, καθημερινές ιστορίες χρέους. 1. Χρέος πρώτο Έκοβε ξύλα στο βουνό. Μύρισε φωτιά. Ένιωσε θάνατο. Ανατρίχιασε. Κοίταξε από ψηλά το χωρίο. Λαμπάδες τα σπίτια. Μαύρος καπνός στον ουρανό. Τι να κάνει; Δώδεκα χρονών παιδί. Να γυρίσει ή να μείνει εκεί; Κραυγές αλλοφροσύνης έφταναν αμυδρά στα αυτιά του. Πυροβολισμοί και χαλασμός. Η μάνα; Ο πατέρας; Τα αδέλφια; Οι γειτόνοι; Ο κόσμος χάθηκε. Ο χρόνος στάθηκε. Νεανικά μαλλιά, γκρίζα σε μια…

"Μια ζωή την έχουμε"   1. Άκριτος χρόνος, θολός χώρος      Τα χρόνια πριν την "οικονομική" κρίση - η δεκαετία του ‘90 & του ’00 - ήταν ομιχλώδη, ανόητα και στείρα. Σαν τον Κλέων και τη Μπιμπή, στο «Μια ζωή την έχουμε», ήμασταν έτοιμοι «να καταπλήξουμε τα πλήθη». Ξοδεύοντας το αδικαιολόγητο πλεόνασμα του ενός εκατομμυρίου, εκατόν μία χιλιάδες, εκατόν μία και δέκα. Και όντως το κάναμε. Μεγεθυνόμενη κατανάλωση, αστραφτερά αυτοκίνητα,…

Ναυάγιο στην Ιστορία «Time and tide wait for no man - Ο χρόνος και η παλίρροια δεν περιμένουν κανένα»     Το όνομα του νοτιοκορεατικού πλοίου που βυθίστηκε στην Κίτρινη Θάλασσα, συμπαρασύροντας εκατοντάδες ανθρώπους στο θάνατο, ήταν «Sewol» και μεταφράζεται στα αγγλικά «time and tide», δηλαδή «χρόνος και παλίρροια». Όταν διάβασα την τραγική είδηση στο διαδίκτυο, θυμήθηκα μια παλιά εγγλέζικη φράση. Ένα απόφθεγμα απ’ το αποστακτήριο σοφίας της ιστορίας: «time…

Άνθρωπος ή καλαμάρι; Ελευθερία ή θάνατος; ( Μέρος 1ο) 1. Το γιατί    Βλέποντας από το μπαλκόνι του γραφείου μου, τη διαδικασία κατάθεσης στεφάνων των επισήμων, για την επέτειο της 25ης Μαρτίου, θυμήθηκα ένα ντοκιμαντέρ, από την παλιά καλή ΕΡΤ, για τη ζωή των καλαμαριών.   Δεν ξέρω πώς συνδέθηκε στο μυαλό μου το ένα γεγονός με το άλλο. Ούτως ή άλλως, ο τρόπος με τον οποίο λειτουργεί ασυνείδητα, η…

Άνθρωπος ή καλαμάρι; Ελευθερία ή θάνατος;( Μέρος 2ο ) 2. Το καλαμάρι Μετάβαση στο 1ο μέρος   Έχω τη δυνατότητα φυσικά να επιλέξω οποιοδήποτε άλλο δύσμοιρο ζωντανό για το εργαστηριακό μου πείραμα, επιλέγω όμως αφαιρετικά το καλαμάρι, ορμώμενος από το ντοκιμαντέρ της ΕΡΤ, για να μη χάσω το μίτο της διανοητικής συνέχειας. Ως ζων λοιπόν οργανισμός, το μαλάκιο τούτο, όπως και κάθε μέλος του ζωικού βασιλείου, τερψιλαρύγγιο ή μη, καθορίζεται από…

Άνθρωπος ή καλαμάρι; Ελευθερία ή θάνατος; ( Μέρος 3ο ) 3. Η εξαίρεση Μετάβαση στο 2ο μέρος   Παρόλα ταύτα, αναφέρεται στα βιολογικά εγχειρίδια, η περίπτωση ενός περίεργου γλάρου, γνωστού με το όνομα Ιωνάθαν Λίβινγκστον Γλάρος. Το παράξενο αυτό πτηνό, φημολογείται ότι ενέργησε κόντρα στο τρίδυμο τροφή - αυτοπροστασία - αναπαραγωγή, εμφανίζοντας αποκλίνουσα και αυτοκαταστροφική κοινωνική συμπεριφορά. Η θαυμαστή σύγχρονη επιστημονική σκέψη, η θεμελιωμένη στο καρτεσιανό cogito ergo sum, σκέφτομαι άρα υπάρχω, με…

Άνθρωπος ή καλαμάρι; Ελευθερία ή θάνατος; ( Μέρος 4ο ) 4. Η οικογένεια Μετάβαση στο 3ο μέρος   Επιστρέφω στη γκροτέσκο κάρτ ποστάλ των κατά τα άλλα συμπαθέστατων επισήμων, οι οποίοι με στιγμιαίο εκλογολυγούριο σεβασμό και σταυρολάγνο βλέμμα κατέθεταν τα δύστυχα στεφάνια προς τιμήν ανθρώπων, τους οποίους αν ζούσαν θα είχαν έγκλειστους στη φυλακή ως φοροφυγάδες. Αυτό το κάνω όχι βεβαίως από μαζοχιστική διάθεση, αλλά για να συνεχίσω την εργώδη αναζήτηση…

Άνθρωπος ή καλαμάρι; Ελευθερία ή θάνατος; ( Μέρος 5ο ) 5. Ο γόνος Μετάβαση στο 4ο μέρος   Εδώ αρχίζει ο προβληματισμός και η ενδοσκόπηση. Ποιός ο σύνδεσμος της οικογένειας των κεφαλόποδων με τους οίκους των πολιτικών; Μήπως η σχέση αυτή απλώνεται και στην υπόλοιπη κοινωνία; Όταν για παράδειγμα ο απόγονος ενός πρωθυπουργού πρέπει σώνει και καλά να γίνει πρωθυπουργός, ενός δικηγόρου, δικηγόρος, ενός εμπόρου, έμπορος, του πανεπιστημιακού επίσης και, ώ…

Άνθρωπος ή καλαμάρι; Ελευθερία ή θάνατος; ( Μέρος 6ο ) 6. Η γνώση Μετάβαση στο 5ο μέρος   Προδήλως ανέφερα ανωτέρω ότι το κληρονομικό χάρισμα των γόνων απλώνεται και στο χώρο της γνώσης, αφού κι αυτή αποτελεί πλέον προϊόν αγοραίας συνδιαλλαγής. Αργυρώνητοι ακαδημαϊκοί διδάσκαλοι, υπακούοντας στο «μωσαϊκό» νόμο του κέρδους των επιχειρήσεων – ιδρυμάτων τα οποία υπηρετούν, χορηγούν πτυχία, είτε έναντι τενεκέδων extra virgin olive oil, σε χώρες του πρώην σιδηρούν παραπετάσματος, είτε έναντι αργυρίων…

Άνθρωπος ή καλαμάρι; Ελευθερία ή θάνατος; ( Μέρος 7ο ) 7. Το πρόβλημα Μετάβαση στο 6ο μέρος   Ανακύπτει εκ των ανωτέρω ένα ουσιώδες κοινωνιολογικό, αλλά πρωτίστως οντολογικό ζήτημα. Αβασάνιστες, ευάλωτες, αυτοευνουχισμένες υπάρξεις, αγωνίζονται να ανταπεξέλθουν σε ρόλους δυσανάλογους με τις ικανότητές τους. Υποδύονται τους πατρόνους της πολιτικής, της επιστήμης και του θεάματος. Διαχειρίζονται τα θέματα της πολιτείας, διαμορφώνουν το εκπαιδευτικό τοπίο και, αλίμονο, αναπαράγουν μοντέλα ηθικής και τρόπου ζωής. Τα πρότυπα κλωνοποιούνται,…